Wielkowiejski Targ działa od 2020 roku w Szycach, przy Urzędzie Gminy Wielka Wieś. Powstał z myślą o lokalnych rolnikach, sadownikach, producentach żywności, rzemieślnikach i drobnych przedsiębiorcach, ale także o mieszkańcach, którzy chcą wiedzieć, od kogo i co kupują. Szybko okazało się, że zwykłe targowisko może stać się miejscem znacznie ciekawszym, w którym obok handlu jest czas na rozmowę, spotkanie, wymianę doświadczeń, a czasem również na wspólne poszukiwanie odpowiedzi na sprawy, które dotyczą nas wszystkich.
Podstawą Targu pozostaje lokalna przedsiębiorczość i bezpośredni kontakt między sprzedającymi a kupującymi. Na stoiskach pojawiają się sezonowe warzywa i owoce, pieczywo, przetwory, najróżniejsze wyroby spożywcze oraz rękodzieło. Ważne jest nie tylko pochodzenie produktów, ale również możliwość poznania ludzi, którzy je wytwarzają. Często są to niewielkie gospodarstwa i rodzinne przedsięwzięcia, dla których bezpośrednia sprzedaż ma duże znaczenie. Targ pozwala skrócić drogę żywności od producenta do konsumenta, a przy okazji zostawić więcej pieniędzy w lokalnej gospodarce.
Od samego początku targowym spotkaniom towarzyszyły wydarzenia edukacyjne, społeczne i kulturalne. Rozmawiano o ekologii, zdrowiu, ochronie środowiska, lokalnym rolnictwie i bezpieczeństwie żywnościowym. Z czasem tematyka stawała się coraz szersza. Pojawiły się zagadnienia dotyczące zmian klimatu, retencji wody, ochrony powietrza, higieny cyfrowej, sztucznej inteligencji, przedsiębiorczości i odpowiedzialnej konsumpcji. W rozmowach uczestniczą naukowcy, przedstawicielki i przedstawiciele organizacji społecznych, instytucji publicznych oraz osoby, które na co dzień zajmują się poruszanymi zagadnieniami.
Nie brakuje również kultury. Targowe soboty to występy lokalnych zespołów, spotkania z twórcami, pokazy oraz warsztaty dla dzieci i dorosłych. Można spróbować swoich sił w ceramice, stolarstwie, rysunku, muzyce czy innych zajęciach rozwijających wyobraźnię i zdolności manualne. Bywają wydarzenia przygotowane przede wszystkim dla dobrej zabawy, ale również takie, które zachęcają do refleksji, uczą współpracy i rozwijają społeczną wrażliwość. Dzięki temu na targu spotykają się różne pokolenia, a zakupy stają się jedynie częścią sobotniej wizyty.
Ważne miejsce w działalności Wielkowiejskiego Targu zajmuje idea Mądrych Wiosek i Przedmieść, czyli Smart Villages i Smart Suburbs. To właśnie tutaj od kilku lat prowadzone są rozmowy o możliwościach rozwoju lokalnych społeczności, relacjach między wsią a miastem, potrzebach mieszkańców oraz rozwiązaniach, które mogą poprawiać jakość życia. W tych rozmowach tradycyjny targ okazuje się zaskakująco współczesnym pomysłem. Wspiera lokalną gospodarkę, ogranicza potrzebę dalekiego transportu produktów, pozwala budować relacje i tworzy przestrzeń do współpracy, której coraz częściej brakuje w codziennym życiu.
W 2022 roku Wielkowiejski Targ otrzymał Znak Jakości „Spichlerz Koronny”, przyznany przez Stowarzyszenie Korona Północnego Krakowa w kategorii lokalnego wydarzenia edukacyjnego, kulturalnego i promocyjnego. To jedno z wyróżnień potwierdzających, że niewielka inicjatywa samorządowa może mieć znaczenie wykraczające poza granice jednej gminy.
W 2026 roku odbył się już siódmy sezon Wielkowiejskiego Targu. Trzynaście spotkań od wiosny do jesieni przyniosło kolejne wydarzenia, rozmowy i warsztaty. Były spotkania poświęcone zdrowemu stylowi życia, kulturze czasu wolnego, wodzie i jej zatrzymywaniu w środowisku, ekologii oraz higienie cyfrowej. Ostatnie spotkanie, 24 października, połączono z Małopolskim Świętem Ziemniaka. Nie zabrakło lokalnych smaków, występów, warsztatów artystycznych oraz działań poświęconych zdrowiu i pierwszej pomocy.
Wielkowiejski Targ jest przedsięwzięciem samorządowym Gminy Wielka Wieś, a udział wystawców nie wiąże się z opłatami za miejsce handlowe. Organizacja kolejnych spotkań wymaga jednak pracy wielu osób. Obok pracowników samorządu są to wystawcy, organizacje społeczne, instytucje, lokalni twórcy i mieszkańcy, którzy chętnie włączają się w przygotowanie wydarzeń. To dzięki nim targowe soboty mają swój własny, rozpoznawalny charakter.
Przez siedem sezonów zmieniały się tematy rozmów, przybywało pomysłów i nowych uczestników, ale jedno pozostało niezmienne. Najważniejsi są ludzie. Ci, którzy przywożą na targ owoce swojej pracy, i ci, którzy przychodzą je kupić. Ci, którzy dzielą się wiedzą, prowadzą warsztaty, rozmawiają, pomagają w organizacji albo po prostu wpadają na chwilę, żeby spotkać znajomych. Właśnie z takich spotkań powstaje wspólnota, której nie da się stworzyć samymi deklaracjami. Trzeba dać jej miejsce i pozwolić, żeby żyła własnym rytmem.
(jb)
